Moje Kresy. Żołudek, gniazdo rodowe Czetwertyńskich

Czytaj dalej
Fot. Ze zb. Alberta Czetwertyńskiego
Stanisław S. Nicieja

Moje Kresy. Żołudek, gniazdo rodowe Czetwertyńskich

Stanisław S. Nicieja

Żołudek – miasteczko na Białorusi, w pobliżu Grodna, położone wśród lasów dębowych, swą nazwę zawdzięczało wręcz gradowi żołędzi spadających jesienią z drzew. Do XVIII wieku był Żołudek niczym niewyróżniającą się miejscowością. Stanowił centrum klucza żołudeckiego liczącego w sumie 14,5 tysiąca hektarów, rozłożonego po obu brzegach Niemna. W 1706 roku miał tam krótko kwaterę król Szwecji Karol XII, prowadzący wojnę z Rosją; za panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego był własnością Tyzenhauzów (którzy wznieśli tam pałacyk); po rozbiorach Polski trafił w ręce książąt Światopełk-Czetwertyńskich.

Warto wspomnieć, że w Żołudku urodził się Walery Antoni Wróblewski (1836-1908) – polski generał, dowódca w powstaniu styczniowym, uczestnik Komuny Paryskiej, który po studiach w Petersburgu kilka lat spędził na Grodzieńszczyźnie, pracując m.in. jako kierownik szkoły leśnej w Sokółce.

Ostatni właściciele Żołudka – Czetwertyńscy to jeden z najstarszych polskich rodów książęcych. Ich imponujące, wręcz wielopiętrowe drzewo genealogiczne sięga zamierzchłych czasów Rusi Kijowskiej. Czetwertyńscy są jedną z gałęzi dynastii Rurykowiczów. Trzeci syn wielkiego księcia kijowskiego Jarosława Mądrego – książę Izajasław ożenił się w 1048 roku z Gertrudą, córką króla Polski Mieszka II i z tego małżeństwa urodził się książę Światopełk Połocki – protoplasta wołyńskiej linii Czetwertyńskich, właściciel Czetwertni nad Styrem. Pierwszy człon nazwiska – Światopełk – miał podkreślać pokrewieństwo z wielkim księciem kijowskim.

Nie miejsce tu, aby wchodzić w szczegółowe zawiłości tego zadziwiająco płodnego i licznego rodu arystokratycznego, z którego wyszło wiele nieprzeciętnych indywidualności, wpisanych na trwałe w historię Polski, a szczególnie Wołynia, Podola i Polesia. Skupię się tu wyłącznie na sadze rodu Czetwertyńskich związanych z pałacem w Żołudku (Czetwertyńscy mieli też pałace m.in. w Warszawie, Suchowoli, Antopolu, Milanowie i Płosce na Wołyniu).

Pozostało jeszcze 88% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa promocyjna

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

Stanisław S. Nicieja

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.gloswielkopolski.pl

cena obniżona -50%

Dostęp do gazety online na 30 dni za połowę ceny

20,00 40,00

Czytaj aktualną gazetę w formacie PDF bez wychodzenia z domu. Pobierz ją i podziel się z bliskimi. Bądźcie na bieżąco z informacjami!

Kup teraz

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2020 Polska Press Sp. z o.o.